Από τη Γενεύη στην Τεργέστη: Ο Μπάνε, ο Πέτζα και οι μπασκετικές βραδιές δόξας

Ο ΠΑΟΚ συμπληρώνει έναν αιώνα ιστορίας, έχοντας χαρίσει μερικές αλησμόνητες στιγμές στο ελληνικό μπάσκετ...

Πρέλεβιτς και Στογιάκοβιτς στις μεγάλες μπασκετικές στιγμές του ΠΑΟΚ / Designer: Manos Perdikakis
Πρέλεβιτς και Στογιάκοβιτς στις μεγάλες μπασκετικές στιγμές του ΠΑΟΚ / Designer: Manos Perdikakis

Ο ΠΑΟΚ γιορτάζει. Συμπληρώνει τα 100 χρόνια από την ίδρυσή του, έχοντας χαρίσει πολλές και μεγάλες χαρές στον κόσμο του όλα αυτά τα χρόνια.

Ως πολυαθλητικός σύλλογος που.... σέβεται τον εαυτό του, δεν είναι μόνο το ποδόσφαιρο αυτό που έδωσε χαρές στον κόσμο του και έβγαλε στους δρόμους όλα αυτά τα χρόνια. Διότι το τμήμα μπάσκετ έδωσε μεγάλες χαρές στον κόσμο του «δικεφάλου» σε εποχές δύσκολες και ιδιαίτερες.

Όλα αυτά τα χρόνια ο ΠΑΟΚ έχει να επιδείξει σπουδαίες στιγμές, αλλά και τίτλους, μπαίνοντας πλέον στον δεύτερο αιώνα ζωής με την αισιοδοξία και την αίγλη που του δίνει η τεράστια ιστορία του.

Στις γραμμές που ακολουθούν, θα κάνουμε μια σύντομη αναδρομή στις στιγμές που ο ΠΑΟΚ σήκωσε τίτλους. Τους 8 συνολικά που μετράει στην ιστορία του.

Το πρώτο πρωτάθλημα

Ο χρόνος πάει πίσω. Στο 1959. Η ομάδα μπάσκετ του συλλόγου έβαλε το πρώτο λιθαράκι των τίτλων, διότι εκείνη τη χρονιά κατέκτησε το πρώτο πρωτάθλημα στην ιστορία του συλλόγου σε ομαδικό άθλημα. Ήταν μια ξεχωριστή στιγμή.

Ο αγώνας ΠΑΟΚ - Αρης πραγματοποιήθηκε στις 9 Αυγούστου 1959. Στην αρχική πεντάδα του ΠΑΟΚ ήταν οι Θεοδωρίδης, Στάλιος, Κλάγκας, Οικονόμου και ο Πασχάλης, που πέτυχε και το πρώτο καλάθι του ΠΑΟΚ. Ο «Δικέφαλος», ωστόσο, βρέθηκε να χάνει ακόμη και με 11 πόντους (10-21) στη διάρκεια του πρώτου ημιχρόνου, αλλά γύρισε το παιχνίδι και προηγήθηκε 35-32, διατηρώντας το προβάδισμα ως το τέλος του μεγάλου αγώνα. Μεγάλος πρωταγωνιστής ήταν ο Γιώργος Οικονόμου, που πέτυχε του 19 από τους 25 πόντους του, στο δεύτερο ημίχρονο.

Οι συνθέσεις στον τελικό ΠΑΟΚ-Άρη:

ΠΑΟΚ: Οικονόμου 25, Θεοδωρίδης 18, Κλάγκας 6, Κωνσταντινίδης 5, Πασχάλης 5, Δαπόντες 3, Αγγελίδης 2, Στάλιος 2, Κόκκος, Στεργίου, Κυριακού, Αστεριάδης.

ΑΡΗΣ: Γούσιος 17, Φλώκας 14, Πετράκης 13, Μακρής 9, Σπηλιάκος 3, Διονυσόπουλος 2, Παπαδάκης, Πεταλίδης, Κωνσταντάρας.

Ο τελικός των ξυρισμένων κεφαλιών

Μια από τις πιο ιστορικές στιγμές για την ομάδα μπάσκετ του ΠΑΟΚ. Ένας τίτλος που πανηγυρίστηκε και έμεινε στην ιστορία για τον τρόπο με τον οποίο ήρθε, αλλά και για το... στυλ που λάνσαραν οι παίκτες του δικεφάλου.

Πίσω στο 1984, για την ακρίβεια την Μεγάλη Τετάρτη του 1984. Ο ΠΑΟΚ αντιμετώπισε τον Άρη, έχοντας στην άκρη του πάγκου τον Φαίθωνα Ματθαίου. Ο θρύλος του ελληνικού μπάσκετ πήρε μια απόφαση πριν από το τζάμπολ, να κουρευτούν όλοι στην ομάδα στρατιωτικά. 

Με προτροπή του Ματθαίου, όλη η ομάδα παρακολούθησε την πολεμική ταινία της εποχής «Αποστολή στη Νικαράγουα», ενώ όλοι οι καλαθοσφαιριστές έκοψαν τα μαλλιά τους, σε ένδειξη θάρρους και πίστης στην κατάκτηση του Κυπέλλου, αλλά κι επειδή όπως είχε ειπωθεί τότε «για να μην έχουμε πρόσωπο να βγούμε και να κυκλοφορήσουμε στη Θεσσαλονίκη, εάν δεν καταφέρουμε να κερδίσουμε τον τίτλο».

Ο ΠΑΟΚ προηγήθηκε 45-29 στο πρώτο ημίχρονο, έφτασε στην τελική επικράτηση με 74-70, ενώ σε εκείνο τον τελικό, είχαν χρησιμοποιηθεί οι: Πολίτης (8), Μάνθος Κατσούλης (12), Αγγελίδης, Μπακόπουλος (8), Ζαχαρίας Κατσούλης (2), Φασούλας (12), Αλεξανδρής (6), Σταυρόπουλος (26), Κωνσταντινίδης και Πολυχρονάκος.

Όπως το '91 στη Γενεύη...

Ήταν η ώρα ο ΠΑΟΚ να ανοίξει τα φτερά του και να... πετάξει ψηλά και εκτός Ελλάδας. Με τον Νίκο Βεζυρτζή στην ηγεσία του ο δικέφλαος του Βορρά είχε κάνει το »άλμα», όμως η επιβεβαίωση πως πλέον μπήκε στον χάρτη της Ευρώπης ήρθε το 91. Στη Γενεύση. Στον τελικό απέναντι στη Σαραγόσα.

Οι Ισπανοί είχαν τον έλεγχο και προηγήθηκαν 31-36 στο ημίχρονο, ενώ ο ΠΑΟΚ του Dragan Sakota αντιμετώπισε τεράστιο πρόβλημα με τα φάουλ. Ο Φασούλας βγήκε νωρίς εκτός αγώνα, αρχικά με 4 και στη συνέχεια με 5, ενώ το ίδιο πρόβλημα αντιμετώπισαν επίσης Παπαχρόνης και Ιωάννου, ενώ στο τέλος έπαιξε ως σέντερ μέχρι και ο Μακαράς.

Ο αγώνας διακόπηκε μάλιστα καθώς οι φίλαθλοι του ΠΑΟΚ ήταν εξοργισμένοι και διαμαρτυρήθηκαν έντονα για την διαιτησία των Gerard, Cazzaro. Χρειάστηκε μάλιστα να μιλήσουν στον κόσμο από μικροφώνου ο πρόεδρος Νίκος Βεζυρτζής και ο αρχηγός Παναγιώτης Φασούλας για να συνεχιστεί κανονικά το παιχνίδι.

Το τέλος του αγώνα ήταν συγκλονιστικό, καθώς ο ΠΑΟΚ κατάφερε να γυρίσει το παιχνίδι από το -8 (51-59) και με τους Πρέλεβιτς, Μπάρλοου να κάνουν καταπληκτική εμφάνιση έφτασε στη νίκη με 76-72 και κατέκτησε το βαρύτιμο τρόπαιο...

ΠΑΟΚ (22/31 βολές, 21/42 δίποντα, 4/16 τρίποντα, 30 ριμπάουντ): Πρέλεβιτς 31, Barlow 20, Σταυρόπουλος 15, Φασούλας 7, Ιωάννου 3, Μακαράς, Παπαχρόνης, Μπουντούρης.

CAI ZARAGOZA (22/32 βολές, 13/30 δίποντα, 8/15 τρίποντα, 29 ριμπάουντ): Davis 24, Magee 17, F. Arcega 15, Andreu 8, Ruiz 5, J.A Arcega 1, Zapata 2, Murcia, Hernandez.

Επιστροφή στην κορυφή μέσα στο ΣΕΦ!

Ένα χρόνο αργότερα, το 1992, ήρθε η επιβεβαίωση πως ο ΠΑΟΚ παρέμενε σε πολύ υψηλό επίπεδο. Η κατάκτηση του Κυπέλλου Κυπελλούχων άνοιξε την όρεξη, όμως για όλους ο μεγάλος στόχος ήταν η κατάκτηση του πρωταθλήματος και η εδραίωση σε πολύ υψηλό επίπεδο. Κάτι που ήρθε.

Την Μεγάλη Τετάρτη του 1992, στις 22 Απριλίου, ο ΠΑΟΚ παίζει στο ΣΕΦ με τον Ολυμπιακό και με τη νίκη του με 97-82 κατακτά το πρωτάθλημα, έχοντας μόνο νίκες απέναντι στους αντιπάλους (Αρης, ΑΕΚ, Ολυμπιακός) και μόνο μία ήττα από τους «ερυθρόλευκους». Ο Ντούσαν Ιβκοβιτς είχε χρησιμοποιήσει σε εκείνο το παιχνίδι στο ΣΕΦ, τους: Φασούλα (24), Πρέλεβιτς (20), Μπάρλοοου (17), Μπουντούρη (15), Κόρφα (12), Μακαρά (5), Σταυρόπουλο (2), Φιλίππου (2), Παπαχρόνη και Βαλαβανίδη. Η επιστροφή της αποστολής από την Αθήνα, είναι λογικό να τυγχάνει αποθεωτικής υποδοχής, από χιλιάδες φιλάθλους που είχαν πλέον την αφορμή για να ξεσπάσουν για όλα εκείνα τα χρόνια της υπομονής...

Στους πρωταθλητές του 1992, συμπεριλαμβάνονται οι: Πρέλεβιτς, Μπάρλοου, Φασούλας, Κόρφας, Μπουντούρης, Σταυρόπουλος, Παπαχρόνης, Μακαράς, Φλίππου, Κουκλάκης, Βαλαβανίδης, Δημακόπουλος, Αστεριάδης, αλλά και παίκτες από την εφηβική ομάδα (Τσακίρης, Παλιούρας, Κωτσόπουλος, Παρισόπουλος, Μελετιάδης, Καράπουρνος, Τσαφρακίδης), οι οποίοι αγωνίστηκαν λόγω της απεργίας του ΠΣΑΚ.

Το τέλειο παιχνίδι στην Τεργέστη

Η δεκαετία του 90 ήταν μια δεκαετία που «σημάδεψε» το ελληνικό μπάσκετ, με τον ΠΑΟΚ να πρωταγωνιστεί στις επιτυχίες εκείνης της εποχής. Αυτό γιατί μετά την κατάκτησ του Κυπέλλου Κυπελλούχων, ήρθε ακόμα ένας ευρωπαίκός τίτλος, αυτή τη φορά το Κύπελλο Κόρατς. Μάλιστα ο δικέφαλος έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα με δύο κατακτήσεις ευρωπαϊκών τίτλων εκείνη τη στιγμή. Όλα αυτά κόντρα στην εξόχως ποιοτική ομάδα της Στεφανέλ, από την Ιταλία.

Ο πρώτος τελικός του Κυπέλλου Korac και η προσμονή για την κατάκτηση και δεύτερου ευρωπαϊκού τίτλου, είχε φέρει περισσότερους από 6.000 φιλάθλους στο πλευρό του ΠΑΟΚ. Η μάχη ήταν μεγάλη και εξαιρετικά δύσκολη. Από την μία ο Σούλης Μαρκόπουλος (που στο μέσον της σεζόν είχε αναλάβει την ομάδα, συνεχίζοντας ουσιαστικά το έργο του Dusan Ivkovic) και ο ΠΑΟΚ, από την άλλη ο Bogdan Tanjevic και η Stefanel Trieste και στη μέση οι δύο διαιτητές, ο Άγγλος Alan Richardson και ο Γάλλος Pascal Dorizon.

Το παιχνίδι είχε συγκλονιστική εξέλιξη, ο ΠΑΟΚ προηγήθηκε 35-28 στο ημίχρονο, αλλά χρειάστηκε ένα καλάθι του Κόρφα στη λήξη του παιχνιδιού για να πάει με αέρα 9 πόντων στην Ιταλία, κερδίζοντας τελικά 75-66 στον πρώτο τελικό.

Οι συνθέσεις των δύο ομάδων στον πρώτο τελικό...

ΠΑΟΚ: Μαμαζιόλας, Μπουντούρης 2, Πρέλεβιτς 10, Ρεντζιάς 2, Μπαλογιάννης, Κόρφας 11, Τσέκος, Γαλακτερός 12, Savic 15, Berry 23.
STEFANEL: Bodiroga 6, Gentile 7, Pilutti 7, Fucka 12, De Pol 2, Lampley 20, Cantarello 2, Calavita 10.

Μία εβδομάδα αργότερα, στις 16 Μαρτίου 1994, οι παίκτες του ΠΑΟΚ τα έδωσαν όλα. Ολοκληρωτικό μπάσκετ, τέλειο παιχνίδι, δεύτερη νίκη με 100-91 και το Κύπελλο Korac για πρώτη φορά στη Θεσσαλονίκη.

STEFANEL: Bodiroga 24, Gentile 23, Pilutti 13, Fucka 9, De Pol, Lampley 18, Bodetto, Cantarello 4, Calavita.
ΠΑΟΚ: Μπουντούρης 12 (2/2 τρίποντα), Πρέλεβιτς 30 (3/3 τρίποντα), Μπαλογιάννης, Κόρφας 16 (2/4 τρίποντα), Γαλακτερός 8 (2/2 τρίποντα), Savic 8, Berry 26.

Ο τελικός της Λαμίας και το 2ο Κύπελλο

Ο ΠΑΟΚ ήταν το μεγάλο φαβορί του Κυπέλλου Ελλάδας το 1995 και το επιβεβαίωσε. Κατάφερε να περάσει το εμπόδιο στον ημιτελικό και στη συνέχεια στον μεγάλο τελικό να σηκώσει το δεύτερο Κύπελλο Ελλάδας της ιστορίας του.

Στον ημιτελικό της διοργάνωσης, που πραγματοποιήθηκε στις 4 Μαρτίου του 1995, ο ΠΑΟΚ νίκησε 80-63 τον Άρη, παρά το γεγονός ότι στο ημίχρονο το σκορ ήταν ισόπαλο (37-37). Στο δεύτερο ημίχρονο όμως, ο ΠΑΟΚ πήρε τον έλεγχο, έχοντας ως κορυφαίο παίκτη τον Μπάνε Πρέλεβιτς. Ο Σάκης Λάιος ήταν ο προπονητής του ΠΑΟΚ, με τεχνικό σύμβουλο τον Γιώργο Τσομπανάκη, ενώ στον ημιτελικό με τον Άρη, η σύνθεση του ΠΑΟΚ ήταν: Πρέλεβιτς 29 (5/8 τρίποντα), Μαματζιώλας 11 (1), Γαλακτερός 10 (1), Κόρφας 8 (1), Μπουντούρης 7 (1), Bullard 7 (1), Savic 6, Ρεντζιάς 2, Μπαλογιάννης, Τσέκος.

Στον μεγάλο τελικό, ο ΠΑΟΚ αντιμετώπισε τον Πανιώνιο, που είχε τότε προπονητή τον Dusan Ivkovic. Ο ΠΑΟΚ προηγήθηκε 37-30 στο ημίχρονο κι έφτασε στην νίκη με 72-53, με τον Σάκη Λάιο να χρησιμοποιεί τους: Πρέλεβιτς 27 (4), Savic 21, Bullard 6, Κόρφα 5 (1), Μπουντούρη 3, Μαματζιώλα 3 (1), Γιαννούλη 3, Γαλακτερό 2, Ρεντζιά 2 και Μπαλογιάννη.

Το τελευταίο τρόπαιο, μέχρι το επόμενο

Η δεκαετία του '90 έκλεισε με τίτλο για τον ΠΑΟΚ. Το τρίτο Κύπελλο Ελλάδας της Ιστορίας του πήρε θέση στην τροπαιοθήκη του «δικεφάλου», κλείνοντας με αυτόν τον τρόπο έναν κύκλο μεγάλων στιγμών σε μια αξέχαστη δεκαετία, τόσο για τον σύλλογο, όσο και για το ελληνικό μπάσκετ, γενικότερα.

Με προπονητή τον Κώστα Φλεβαράκη (που είχε αναλάβει την ομάδα στα μέσα της περιόδου, παίρνοντας τη θέση του Svi Sherf), ένα ικανότατο ρόστερ παικτών και τη συμπαράσταση χιλιάδων φιλάθλων του που ταξίδεψαν στην Αθήνα, παρά τις αντίξοες καιρικές συνθήκες, ο ΠΑΟΚ πήρε τον τίτλο, κατέκτησε στις 31 Ιανουαρίου 1999 το τρίτο Κύπελλο Ελλάδας, φτάνοντας μάλιστα στην τελική επικράτηση πιο εύκολα από ποτέ.

Frankie King, Walter Berry και ο αρχηγός του ΠΑΟΚ Γιώργος Μπαλογιάννης ήταν αυτοί που εκτέλεσαν την ΑΕΚ. Πέτυχαν τους 56 από τους 71 ΠΑΟΚ, που νίκησε 71-54 την ΑΕΚ και στην κατάκτηση του τίτλου. Στον τελικό συμμετείχαν και οι: Coldebella 5, Νικολαΐδης 2, Μασλαρινός, Morales 2, Γιαννούλης 6, ενώ στο δυναμικό του ΠΑΟΚ ανήκαν και οι: Peral, Παπαχρήστος, Ηλιόπουλος, Κακιούσης, Δέσπος, Χρήστου.

Η επιστροφή της αποστολής του ΠΑΟΚ στη Θεσσαλονίκη ήταν περιπετειώδης. Οι κακές καιρικές συνθήκες, το πολύ χιόνι και το γεγονός ότι δεν λειτουργούσε το αεροδρόμιο των Αθηνών, είχε σαν αποτέλεσμα να επιστρέψει η αποστολή του ΠΑΟΚ με το τρένο στη Θεσσαλονίκη. Αναπόφευκτα η αποθεωτική υποδοχή έγινε στο σταθμό των τρένων και συνεχίστηκε σε όλη τη Θεσσαλονίκη.

Η μεγάλη χαμένη ευκαιρία με Μπενετόν

Η πορεία του ΠΑΟΚ όλα αυτά τα χρόνια δεν είχε μόνο χαρές. Είχε και στιγμές στις οποίες ο ΠΑΟΚ έφτασε μια ανάσα από θριάμβους, αλλά στο τέλος έμενε η πικρία και ένα μεγάλο «αχ» σε όλο τον οργανισμό,, αλλά και στους φίλους της ομάδας.

Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από το Final 4 του 1993 στο ΣΕΦ δεν θα μπορούσε να υπάρξει.. Στον ημιτελικό του μεγάλου ραντεβού του Κυπέλλου Πρωταθλητριών απέναντι στην Μπενετόν Τρεβίζο γράφτηκε μια σελίδα που ακόμα και σήμερα μνημονεύεται με νοσταλγία και στεναχώρια για την μεγάλη ευκαιρία που έχασε ο ΠΑΟΚ.

Με τον Ντούσαν Ίβκοβιτς στην άκρη του πάγκου του και μια ομάδα γεμάτη ποιότητα και προσωπικότητα, με παίκτες όπως ο Μπάνε Πρέλεβιτς, ο Κλιφ Λέβινγκστον, ο Κεν Μπάρλοου, ο Τζον Κόρφας, ο Παναγιώτης Φασούλας, ο ΠΑΟΚ δεν κατάφερε να φτάσει στην πηγή, με τον Τόνι Κιούκοτς να πραγματοποιεί σπουδαία εμφάνιση και τους Ιακοπίνι-Ραγκάτσι να «εκτελούν» από την περιφέρεια. Τα σουτ τους μνημονεύονται ακόμα και σήμερα, σε ένα παιχνίδι που αποτέλεσε την μεγάλη χαμένη ευκαιρία του ΠΑΟΚ να εκτοξευτεί στο υψηλότερο επίπεδο.

Η τρίποντη «βόμβα» του Στογιάκοβιτς

Η ζωή είναι στιγμές και μέσα σε αυτές ο κόσμος του ΠΑΟΚ μπορεί να θυμάται πολλά. Πιο χαρακτηριστική φάση όμως από το μεγάλο σουτ του Πέτζα Στογιάκοβιτς στον τρίτο ημιτελικό των πλει οφ του 1998 δύσκολα μπορεί να υπάρξει.

Με τη σειρά στο 1-1, Ολυμπιακός και ΠΑΟΚ έλυσαν τις διαφορές τους σε Game 3 στο ΣΕΦ. Εκεί ο δικέφαλος κατάφερε να φτάσει σε μεγάλη νίκη, με την υπογραφή του Στογιάκοβιτς. Με το σκορ στο 55-55, ο χαρισματικός σουτέρ είχε την μπάλα στα χέρια του και με ένα μεγάλο σουτ «εκτέλεσε» τον Ολυμπιακό, στέλνοντας την ομάδα του στους τελικούς του πρωταθλήματος, κόντρα στον Παναθηναϊκό.

Θυμηθείτε το πώς...

Οι τελικοί με Μπιλμπάο και το... repeat στα 100 χρόνια

Ο αιώνας του ΠΑΟΚ περιλάμβανε και μια ξεχωριστή συγκυρία. Διότι την τελευταία διετία ο δικέφαλος του Βορρά μετράει ισάριθμες παρουσίες σε τελικό ευρωπαϊκής διοργάνωσης και πιο συγκεκριμένα του FIBA Europe Cup.

Η αρχή έγινε την σεζόν 2024-25 κόντρα στη Μπιλμπάο. Στο πρώτο παιχνίδι ο δικέφαλος, με τον Μάσιμο Καντσελιέρι στην άκρη του πάγκου του, πάλεψε σκληρλα, όμως ηττήθηκε με 72-65 από την ισπανική ομάδα. Για να έφτανε στην κατάκτηση του τίτλου θα έπρεπε να καλύψει το -7 του πρώτου αγώνα. Παρά τη μεγάλη προσπάθεια οι Ισπανοί κράτησαν το αβαντάζ, με τον ΠΑΟΚ να επικρατεί με 84-82 στο κατάμεστο PAOK Sports Arena.

Τώρα, ο «δικέφαλος» έχει ευκαιρία να πάρει.... εκδίκηση για την ήττα στους περσινούς τελικούς. Απέναντι στον ίδιο αντίπαλο. 22 και 29 Απριλίου, σε PAOK Sports Arena και Bilbao Arena, οι παίκτες του Παντελή Μπούτσκου θα έχουν την ευκαιρία να γράφουν ακόμα μια χρυσή σελίδα. Στην πιο σημαντική στιγμή στην ιστορία του συλλόγου.

Στα 100 χρόνια ΠΑΟΚ!