Έτσι προκρίνεται ο Παναθηναϊκός κόντρα στη Βαλένθια

Στη εποχή της αθλητικότητας, των μεγάλων επενδύσεων και της μικρής διαστρωμάτωσης σε όρους ποιότητας μεταξύ των ομάδων, το πλεονέκτημα έδρας σε μία σειρά αγώνων, δεν έχει και τόση μεγάλη σημασία. Και τα κλαμπς που το απέκτησαν γνωρίζουν (πάρα πολύ) καλά ότι μόνο στο 5ο παιχνίδι (αν αυτό χρειαστεί) μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο… Και αν…

Υπό αυτή την έννοια, ο Παναθηναϊκός, απέναντι στη Βαλένθια, καλά θα κάνει, ακόμα κι αν καταφέρει να αποσπάσει μία νίκη στη Roig Arena, να έχει στο νου του και όλα πρόκειται να συμβούν στο ΟΑΚΑ. Το γεγονός ότι θα αντιμετωπίσει την ομάδα του (και με τη βούλα πια) καλύτερου προπονητή της Ευρωλίγκας με μειονέκτημα έδρας, είναι το …ελαχιστότερο πρόβλημα, από αυτά που έχει να αντιμετωπίσει και να επιλύσει. 

Ο Παναθηναϊκός, καλώς προετοιμασμένος, δουλεμένος και με συνεπή τακτική αμυντική και επιθετική προσέγγιση, είναι πιθανό να μη χρειαστεί περισσότερα από 4 ματς για να κολλήσει το δικό του αυτοκόλλητο στο bracket του Φάιναλ Φορ.Ο μέσος Παναθηναϊκός της κανονικής περιόδου, με τα σκαμπανεβάσματα και καμπύλες απόδοσης που ξετίναζαν τα ύψη και βάθη του άξονα, θα κινδυνεύσει πολύ σοβαρά να είναι απλός επισκέπτης και παρατηρητής στη γιορτή που θα στηθεί στο σπίτι του. 

Τόσο απλά!

Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση, η όμορφη εικόνα απέναντι στους λιγοστούς, αλλά καλούς, καλούς αλλά λιγοστούς, οκτώ της Μονακό, δεν προσθέτει κάτι στην ιστορία. Ούτε το σόου του Τι Τζέι Σορτς. Και πάμε παρακάτω. 

Παρακάτω, εκεί όπου περιμένει η Βαλένθια, η ομάδα έκπληξη της φετινής κανονικής σεζόν. Τη Βαλένθια του οργανωμένου χάους των 9-10 δευτερολέπτων. Τη Βαλένθια των ακούραστων μαμουνιών του Πέδρο Μαρτίνεθ, που πολλοί έχουν πιστέψει ότι τρέχουν ακατάπαυστα όπου φυσάει ο άνεμος, αλλά πόσο μεγάλο λάθος κάνουν. 

Για 6 μήνες, οι Ισπανοί έπαιξαν ασύγκριτα καλύτερα από τους προπέρσινους Πρωταθλητές Ευρώπης. Για 38 αγωνιστικές, οι παίκτες του Πέδρο Μαρτίνεθ επέδειξαν αξιοθαύμαστη συνέπεια και ισορροπία, αρετές που η ομάδα του Αταμαν ούτε καν άγγιξε. 

Προφανώς και ο Παναθηναϊκός έχει την ποιότητα και την προσωπικότητα να λυγίσει τα (μέχρι πρότινος, πολλά από αυτά) άγνωστα παιδαρέλια της Βαλένθια. Λόγω ταλέντου και του (διαχρονικά επιβεβαιωμένης σημασίας) ”been there, done that” έχει τον πρώτο λόγο. Ο τελευταίος όμως, δεν ανήκει σε κανέναν ακόμα. 

Θα είναι μία πολύ απαιτητική σειρά σε επίπεδο τακτικής προσέγγισης και ξεκάθαρου σχεδιασμού. 

Κάθε τι που θα συμβαίνει στο γήπεδο πρέπει να είναι μελετημένο (μα κυρίως) δουλεμένο και προετοιμασμένο. 

Η κοινή πεποίθηση συνομολογεί ότι η Βαλένθια δεν είναι μία ομάδα που ταιριάζει στον Παναθηναϊκό. Ούτε στον Ολυμπιακός. Όπως δεν ήταν και η Παρί. 

Ο ενθουσιασμός για το κρεσέντο του Σορτς είναι λογικός γιατί ο συγκεκριμένος διακούταν και άξιζε όχι μία μεγάλη εμφάνιση, μα όλη την αποθέωση που γνώρισε. Όμως δεν πρέπει να καθοδηγήσει σε λάθος δρόμους. 

Απέναντι στη Βαλένθια, ο Παναθηναϊκός δεν καλείται να βρει λύσεις σε κάποιο επιθετικό πρόβλημα για να του λείψει ο ρυθμός του Σορτς  και οι πόντοι του. Απεναντίας, αυτός ο ρυθμός, συγκαταλέγεται στα “Dont’s” για τις αναμετρήσεις με τη Βαλένθια. Αν οι πράσινοι αποφασίσουν να ακολουθήσουν το τέμπο των Ισπανών και να τους χτυπήσουν με τον δικό τους τρόπο, θα έχουν κάνει ένα βήμα προς τον γκρεμό. 

Τι μας διδάσκει η φετινή παρουσία της Βαλένθια και ποιος είχαν ο τρόπος να αντιμετωπιστεί (κάτι που δεν κατάφερε ούτε ο Παναθναϊκός, ούτε ο Ολυμπιακός φέτος καθώς ηττήθηκαν και στα 4 ματς); 

Ας δούμε τα βασικά σημεία:

1. Έλεγχος Ρυθμού

Δεν υπάρχει άλλη επιλογή! Ο Παναθηναϊκός οφείλει να ελέγξει το τέμπο της αναμέτρησης και να μην επιτρέψει στη Βαλένθια να επιτεθεί στα πρώτα 8-10 δευτερόλεπτα των κατοχών της και να επιβάλλει το οργανωμένο χάος της. Αν προστατεύσει την άμυνά του από τις transition επιθέσεις και αναγκάσει τη Βαλένθια να επιτεθεί σε περισσότερα δευτερόλεπτα, θα έχει κάνει μια μικτή (πισως και μεγάλη) νίκη. Στα προηγούμενα ματς αυτή ακριβώς ήταν αχίλλειος πτέρνα του: Οι πόντοι που δέχτηκε στα πρώτα 8-10’’ των ισπανικών κατοχών. Για να σταματήσει το ακατάπαυστο και πάρα πολύ αποδοτικό τρέξιμο, χρειάζονται τα εξής:

• Ασφαλές τρέξιμο σε ανοιχτό γήπεδο, μεγάλες επιθέσεις

Οι επιλογές που έχει ο Παναθηναϊκός είναι συγκεκριμένες: Τρέξιμο, χωρίς το παραμικρό ρίσκο, όχι στο transition, αλλά σε πρωτεύοντα αιφνιδιασμό, σε ανοιχτό γήπεδο και μόνο. Οταν θα έχει τη δυνατότητα να βγάλει περισσότερους παίκτες στο ξέφωτο… Άλλο ο αιφνιδιασμός, άλλο το transition. O πρώτος εκτυλίσσεται στα πρώτα 4-5 δευτερόλεπτα. Το transition παιχνίδι ολοκληρώνεται στα 8-10 δευτερόλεπτα. Κάτι που σημαίνει ότι οι πράσινοι, είτε θα εκτελέσουν με πολύ υψηλά ποσοστά ασφάλειας, στα πρώτα 4-5’’ (κάτι που έτσι κι αλλιώς απέναντι σε οποιαδήποτε ομάδα είναι πολύ δύσκολο), είτε, αν δεν καταφέρουν, πρέπει να οδηγηθούν σε αργές επιθέσεις 17-18’’. 

Στο παιχνίδι που η Μπαρτσελόνα νίκησε τη Βαλένθια στη Roig Arena, συνέβη κάτι που δεν είχε προηγούμενο: Το παιχνίδι ολοκληρώθηκε στις 64 κατοχές (!!!) με το μέσο όρο διάρκειας μίας επίθεσης να διαρκεί 18 δευτερόλεπτα!!! Κι εκεί, περισσότερο από τον Σορτς ο Παναθηναϊκός έχει ανάγκη τον Γκραντ, που είναι πιο …συντηρητικός, αλλά και τον Σλούκα. Προφανώς και ο Τι Τζέι Σορτς θα έχει το ρόλο του, αλλά θα έρθει ως επιλογή αλλαγής συνηθειών, όχι ως βασική στρατηγική. Για μία ομάδα που θέλει να επιτεθεί στο στερνά της κατοχής, το πολύ επιδραστικό mid range του Σορτς είναι πολύτιμο. Με χαλινάρι όμως… Και πολύ διάβασμα της αντίπαλης άμυνας. Άρα απαιτεί γκαρντ που θα διατηρήσουν την απόλυτη τάξη. 

• Αυστηρή χρήση όλων των διαθέσιμων φάουλ

Ο Παναθηναϊκός έχει στη διάθεσή του …κανονάκια! Τα φάουλ που απομένουν σε κάθε περίοδο μέχρι να φτάσει στο bonus οφείλει να τα εκμεταλλευτεί χωρίς δισταγμό προκειμένου να σταματήσει μία επίθεση της Βαλένθια χωρίς να δεχτεί καλάθι. Αν “σπάσει” 1-2 κατοχές που μοιάζουν επικίνδυνες σε κάθε περίοδο, καταφέρνει να σπάσει και το ρυθμό του αντιπάλου. Και ο κόουτς Αταμαν πρέπει να κάνει διαχείριση ρόστερ και πεντάδων, χρησιμοποιώντας παίκτες που θα βρεθούν στο παρκέ έστω και μόνο για αυτό το λόγο. 

• Low Post παιχνίδι…

Αυτό είναι μεγάλο όπλο του Παναθηναϊκού συγκριτικά με άλλες ομάδες της Ευρωλίγκας, αλλά και της Βαλένθια συγκεκριμένα. Ο κόουτς Αταμαν διαθέτει δυναμικό που μπορεί να φέρει το παιχνίδι στο low post, να κάνει πιο ορθολογικές τις αποφάσεις του, να “παγώσει” το παιχνίδι ξοδεύοντας περισσότερα δευτερόλεπτα και να τραβήξει αντιπάλους κοντά στο καλάθι. Οι Αγώνες με τη Βαλένθια (πρέπει να) είναι η μεγάλη πρόκληση για τον Τζέριαν Γκραντ, τον Ματίας Λεσόρ, μα πάνω απ’όλα για τον Νάιτζελ Χέις Ντέιβις. Και φυσικά του κόουτς Αταμαν… 

• Συντηρητικές επιθέσεις

Δεν αφορά μόνο στο χρόνο της εκτέλεσης, αλλά και στον τρόπο. Τα lineups της ελληνικής ομάδας ανά πάσα στιγμή πρέπει να είναι δομημένα ανά πάσα στιγμή με τέτοιο τρόπο πάνω στο παρκέ, που δε θα επιτρέψουν ανισορροπίες στο αμυντικό transition. Αποφάσεις γρήγορες, ή πολύ ατομικές, που θα επιτρέπουν στη Βαλένθια να εξασφαλίζει χωρίς ιδιαίτερη απειλή του αμυντικό ριμπάουντ, δεν θα έχουν καλό αποτέλεσμα.

2. Ριμπάουντ

Από τα πιο κομβικά σημεία όλων των αναμετρήσεων που θα χρειαστούν για να αναδειχθεί ο τελικός νικητής. 

• Άσκηση πίεσης στο επιθετικό ριμπάουντ

Ο κόουτς Αταμαν έχει κάποιες ημέρες στη διάθεση του ώστε να διδάξει στους παίκτες του με ποιο τρόπο θα διεκδικεί το επιθετικό ριμπάουντ. Αν ο Παναθηναϊκός ασκήσει πίεση στη ρακέτα των Ισπανών και δυσκολέψει την εξασφάλιση των αμυντικών ριμπάουντ, τόσο περισσότερο θα αλλοιώσει και το τέμπο τους στη δική τους επίθεση. Ωστόσο (και αυτό) είναι κάτι που απαιτεί δουλειά και προετοιμασία. Πόσοι και ποιοι παίκτες θα τρέχουν για να διεκδικήσουν το ριμπάουντ μετά το σουτ… Πόσοι και ποιοι παίκτες θα το διεκδικούν, ανάλογα με το σημείο από το οποίο γίνεται το σουτ. 

• Χαμηλό τέμπο, σημαίνει και λιγότερα επιθετικά ριμπάουντ

Μη σας ακούγεται παράξενο… Η έφεση που έχει η Βαλένθια στο επιθετικό ριμπάουντ με την Tag Up στατηγική της οφείλεται κυρίως στο ρυθμό και στο χρόνο που επιλέγει να επιτεθεί. Δεν είναι τυχαίο ότι ο κόουτς Μαρτίνεθ έχει ως βασικό πυλώντας της φιλοσοφίας του το transition στα 7-9’’. Είναι ακριβώς το σημείο που η άμυνα, η οποία τρέχει όπισθεν να προστατευτεί από την επέλαση του αντιπάλου, έχει τη χαμηλότερη δυνατή οργάνωση. Οι παίκτες επιστρέψουν μαζικά, και χρειάζεται ένας ελάχιστος χρόνος επικοινωνίας μέχρι ο καθένας να βρεθεί στη θέση που πρέπει. Μάθημα που πρέπει να πάρει από τον τρόπο που η Ζαλγκίρις αντιμετώπισε τη Βαλένθια (έστω κι αν ηττήθηκε στην Ισπανία): Στο αμυντικό transition, κάθε παίκτης μαρκάρει τον πιο κοντινό που βρίσκει δίπλα του, ανεξαρτήτως θέσης. Με την προϋπόθεση ότι και οι πέντε επιστρέφουν στην άμυνα γρήγορα προκειμένου να γίνει άμεσα η αποκατάσταση. Μπορεί να αποδειχτεί καταλυτικής σημασίας. Προφανώς και εμπεριέχει ρίσκο (miss matches κοντά στο καλάθι και μακριά από αυτό), αλλά τα πάντα στον αθλητισμό εμπεριέχουν ένα μικρό κίνδυνο. Ο στόχος είναι η ελαχιστοποίηση, όχι η εξαφάνιση. Η ουσία είναι ότι όσα περισσότερα δευτερόλεπτα χρειάζεται η Βαλένθια να επιτεθεί, τόσο πιο μικρή γίνεται η απειλή του επιθετικού ριμπάουντ, όπου είναι από τις καλύτερες ομάδες της Ευρωλίγκας

3. Αμυνα!

Κι εδώ έρχεται η πιο βασική ευθύνη του κόουτς Αταμαν… Συγκεκριμένες αρχές! Μεθοδολογία. Επανάληψη μέχρι εξαντλήσεως στην προπόνηση. Καθαρές οδηγίες και πλάνο! Όχι γενικότητες και διαμοιρασμός της ευθύνης.

• Αλλαγές… Δεν είναι αρκετές!

Η συζήτηση έχει ξεκινήσει από την αρχή της σεζόν κιόλας. Ο Παναθηναϊκός πρέπει να παίξει αλλαγές… Το έκανε η Μπαρτσελόνα ακόμα και με τον Βέσελι ή τον Ουίλς… Το έκανε η Ζαλγκίρις με τον Τουμπέλις και τον Ράιτ. Οι αλλαγές είναι απαραίτητες για να σπάσει η επιθετικότητα των γκαρντ της Βαλένθια στο set παιχνίδι, αλλά και για να ελεχγθεί το pop out παιχνίδι των ψηλών της, που είναι φονοκοί σουτέρ. Ωστόσο, τουλάχιστον στο ευρωπαϊκό μπάσκετ, δεν υπάρχει σχεδόν καμία ομάδα που μπορεί, ή χρειάζεται να παίξει αλλαγές όλο το βράδυ. Ανάλογα με τα διαφορετικά line ups, ο κόουτς Αταμαν θα χρησιμοποιήσει διαφορετικές άμυνες, που σε κάθε περίπτωση πρέπει να είναι επιθετικές, αλλά και λειτουργικές στο σκέλος των rotation. Εκεί όπου ο Παναθηναϊκός υποφέρει. Άρα, θα είναι πολύ λογικό να δούμε και hedge out και drop, αλλά και blitz ενδεδομένως πάνω στον Μοντέρο κατά κύριο λόγο…

Τα μεγάλα στοιχήματα, είναι τα εξής: 

• Σορτς

Από όλους τους παίκτες της φετινής Ευρωλίγκας, ο Σορτς είναι αυτός που βρίσκεται στην 4η θέση των παικτών που έχουν δεχτεί τους περισσότερους πόντους ως primary defender στις εκτελέσεις των ισπανών… Με λίγα λόγια, απ’όλους τους παίκτες της Ευρωλίγκας, ο Σορτς είναι ο 4ος πιο …ταλαιπωρημένος από το σημάδι που βάζει ο Πεδρο Μαρτίνεθ. Όχι τόσο σε επίπεδο αριθμού κατοχών, οσο σε επίπεδο αδυναμίας αναχαίτισης. Στις 16 φορές που ο Σορτς “σημαδεύτηκε” ως primary defender στους δύο αγώνες της κανονικής σεζόν, δέχτηκε 24 πόντους… Πάνω του, η Βαλένθια μετέφραζε σε ποσοστό 56.2% τις εκτελέσεις της σε καλάθι! Άρα: Ο Τι Τζέι Σορτς είναι στόχος! Ρόλος του Αταμαν είναι να τον προστατεύσει. 

• Ναν

Σε γενικές γραμμές, καμία ομάδα δεν έχει 3 παίκτες στην πρώτη 15άδα αυτών που “σημαδεύτηκαν” περισσότερο, όχι σε επίπεδο κατοχών, αλλά πόντων που δέχτηκαν. Στην 11η θέση βρίσκεται ο Κέντρικ Ναν. Σε 13 αμυντικές κατοχές ο Ναν δέχτηκε 21 πόντους με τη Βαλένθια να εκτελεί πάνω του με ποσοστό 58.3%. Δεύτερος στόχος!

• Χουάντσο Ερνάνγκόμεζ

Βρίσκεται στη 15η θέση των πόντων που έχει δεχτεί ως ball defender. Η δική του περίπτωση είναι λίγο ιδιαίτερη όμως. Και διαφορετική. Αρχικά, οφείλουμε να σημειώσουμε, ότι ο Χουάντσο είναι ένας απίθανος αμυντικός παίκτης χώρου, που έχει αντίληψη και διάθεση να τρέξει να καλύψει ξέφωτα, και να δώσει βοήθειες στους πάντες, αλλά σε iso καταστάσεις είναι κάτω του μετρίου (σε iso επιτρέπει 1.023μ πόντους/κατοχή, επίδοση μεγαλύτερη μόνο από το 27% των υπόλοιπων παικτών της Ευρωλίγκας σε ίδια κατάσταση). Πάνω στον Χουάντσο, η Βαλένθια έχει σημειώσει 19 πόντους σε 18 κατοχές, με το ποσοστό ευστοχίας της να είναι 38.9%. Σπουδαίο για τον Χουάντσο. Πέραν των περιπτώσεων iso που η Βαλένθια θα τον χτυπήσει όλο το βράδυ, αν ο Παναθηναϊκός αποφασίσει να πάει σε αλλαγές, ο Ισπανός φόργουορντ λόγω ταμπεραμέντου και προσωπικής αφοσίωσης είναι από αυτούς που κυνηγούν όλες τις φάσεις. Οπότε συχνά πυκνά, βρίσκεται σε θέση που θα έπρεπε ενδεχομένως να είναι κάποιος άλλος, ή εξαιτίας των ασταμάτητων βοηθειών που δίνει. Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι από τις 18 επιθέσεις που έχει αντιμετωπίσει, οι 14 είναι σουτ τριών πόντων (5/14 για τη Βαλένθια, πολύ χαμηλό ποσοστό). 

Άρα για τον Αταμαν οι λύσεις που πρέπει να βρει είναι: 

Πότε και πως θα χρησιμοποιήσει τις διαφορετικές άμυνες του

Με ποια σχήματα θα εμπιστευτεί κάθε μία από τις διαφορετικές άμυνες

Πως θα αντιμετωπίσει το empty corner PNR της Βαλένθια, απ’όπου ξεκινούν σχεδόν όλες οι transition επιθέσεις της

Πως θα προστατεύσει τον Σορτς και τον Χουάντσο σε καταστάσεις iso, αλλά και τον Κέντρικ Ναν συνολικά…

4. Επικοινωνία

Στη σημερινή εποχή, περισσότερο από ποτέ άλλοτε μία ομάδα έχει ανάγκη από λεκτική επικοινωνία στην άμυνα. Δεν υπάρχει ουσιαστικά κανένας άλλος τρόπος για να αντιμετωπίσει μία ομάδα όλες αυτές τις περίεργες κινήσεις που λέγονται slip, ή ghost screens, ή τα flip screens στο pick n roll. Όλα αυτά είναι …ψέμματα που έχουν σκοπό να παρασύρουν στο λάθος την άμυνα. Σκριν που δε γίνονται ποτέ (slip ή ghost), ή σκριν που ο επιθετικός αποφασίζει την τελευταία στιγμή να αλλάξει την πλευρά ή τη γωνία του. Ο μοναδικός τρόπος είναι η λεκτική επικοινωνία και η αυτοματοποίηση… Η ετοιμότητα, που επτυγχάνεται μόνο μέσα από την επανάληψη της προπόνησης. Σε αυτό ο Παναθηναϊκός υστερεί, αλλά ας ελπίσουμε ότι ο κόουτς Αταμαν θα εκμεταλλευτεί το χρόνο που έχει μπροστά του για να το βελτιστοποιήσει όσο γίνεται περισσότερο.