Γιατί οι εξαγριωμένοι οπαδοί της Ρεάλ Μαδρίτης κουνάνε λευκά μαντήλια στο «Μπερναμπέου»;
Σταθερά στο κυνήγι της Μπαρτσελόνα παρέμεινε η Ρεάλ Μαδρίτης, η οποία πέρασε με νίκη 2-0 από την έδρα της Βαλένθια για την 23η αγωνιστική της La Liga και βρέθηκε στο -1 από τους Καταλανούς. Με τον Αρμπελόα να παίζει χωρίς Βινίσιους, Ροντρίγκο και Μπέλιγχαμ, αλλά αυτό να μην επηρεάζει τους «μερένχες».
Παρά τη νίκη της ομάδας τους, οι οπαδοί των Μαδριλένων παραμένουν εξαγριωμένοι με τη φετινή εικόνα της ομάδας τους και εκφράζουν την οργή τους για τις πρόσφατες κακές εμφανίσεις, με έναν τρόπο που προέρχεται από τις ισπανικές ταυρομαχίες. Κατά τη διάρκεια ενός αγώνα της La Liga εναντίον της Λεβάντε στο «Μπερναμπέου» στις 17 Ιανουαρίου, χιλιάδες λευκά μαντήλια κυμάτισαν στον αέρα από τους οπαδούς της Ρεάλ ως δημόσια ένδειξη διαμαρτυρίας εναντίον των παικτών, του προπονητή και του προέδρου της ομάδας τους.
Το συλλογικό ξέσπασμα οργής ακολούθησε την οδυνηρή ήττα στον τελικό του Supercopa de Espana την προηγούμενη εβδομάδα από την Μπαρτσελόνα, στη Σαουδική Αραβία, και έναν ταπεινωτικό αποκλεισμό από το Copa del Rey από την Αλμπαθέτε το Χεφτέ Μπετανκόρ. Μάλιστα, μετά την ήττα από την Μπενφίκ στο Champions League, οι οπαδοί ξέσπασαν σε αποδοκιμασίες κατά συγκεκριμένων παικτών, όπως Βινίσιους, Μπέλιγχαμ και Βαλβέρδε μεταξύ άλλων. Ενώ υπήρχαν επίσης αποδοκιμασίες για τον νέο προπονητή Άλβαρο Αρμπελόα, καθώς και συνθήματα που ζητούσαν την παραίτηση του επί χρόνια προέδρου Φλορεντίνο Πέρεθ.
Γιατί οι οπαδοί κουνάνε λευκά μαντήλια;
Το πιο εντυπωσιακό οπτικά κομμάτι της παράστασης ήταν η εικόνα του υπερσύγχρονου, ανακαινισμένου σταδίου να καλύπτεται από μια... θάλασσα λευκών χρωμάτων με μαντήλια, σε μια συλλογική χειρονομία που παραπέμπει σε εποχές πριν το ποδόσφαιρο θεσμοθετηθεί και επαγγελματοποιηθεί.
Ο Ισπανός ιστορικός του αθλητισμού, Άνχελ Ιτουριάγκα εξήγησε στο «Athletic» ότι η πρακτική του κυματισμού των λευκών μαντιλιών, στο αρχικό της πλαίσιο, ήταν ουσιαστικά ένας τρόπος έκφρασης εκτίμησης.
«Προέρχεται από την ταυρομαχία, η οποία από τον 18ο αιώνα μέχρι και τον 20ό ήταν το πιο δημοφιλές μαζικό θέαμα στην Ισπανία», τόνισε αρχικά. «Οι θεατές που θεωρούσαν ότι ένας ταυρομάχος είχε αποδώσει καλά, κούναγαν λευκά μαντήλια για να ζητήσουν να του απονεμηθεί το αυτί (του ταύρου), ή δύο αυτιά, ή ακόμα και η ουρά, που αποτελεί την ύψιστη τιμή».
Όταν το ποδόσφαιρο έγινε το πιο δημοφιλές μαζικό θέαμα στην Ισπανία τη δεκαετία του 1950, με σούπερ σταρ όπως οι Αλφρέδο Ντι Στέφανο, Φέρεντς Πούσκας και Φρανθίσκο Χέντο να οδηγούν τη Ρεάλ Μαδρίτης στην κατάκτηση των πρώτων πέντε Κυπέλλων Ευρώπης, οι οπαδοί που μετακινήθηκαν από τις αρένες στα γήπεδα έφεραν μαζί τους αυτήν την πρακτική, γνωστή ως panolada.
«Οι φίλαθλοι αρχικά κούναγαν τα μαντήλια τους για να δείξουν εκτίμηση σε μια εξαιρετική φάση ή, ειδικά, σε ένα υπέροχο γκολ», ανέφερε ο Ιτουριάγκα. «Όταν πήγαινα με τον πατέρα μου τη δεκαετία του 1980, εκείνος πάντα είχε ένα μαντήλι έτοιμο να το βγάλει. Αλλά στο ποδόσφαιρο, σε αντίθεση με την ταυρομαχία, χρησιμοποιούνταν επίσης για να διαμαρτυρηθούμε για κακή απόδοση των παικτών, για να διώξουμε τον προπονητή ή για να εκφράσουμε αντίθεση στη διοίκηση. Και, πολύ συχνά στην Ισπανία, κατά των διαιτητών. Αυτές οι panoladas συνοδεύονται συνήθως από σφυρίγματα».
Ο Αλφρέντο Ρελάνο, πρώην συντάκτης της «AS» και συγγραφέας 10 βιβλίων για το ισπανικό ποδόσφαιρο, λέει στο «Athletic» ότι τα λευκά μαντήλια κυμάτισαν για πρώτη φορά στο «Μπερναμπέου» σε αναγνώριση ενός εξαιρετικού έργου, αλλά με την πάροδο του χρόνου έχουν γίνει πιο συχνά χρησιμοποιούμενα όταν κάτι πάει στραβά.
«Θυμάμαι μια panolada στο Μπερναμπέου τον Νοέμβριο του 1964, όταν ο Αμάνθιο (Αμάρο) ντρίμπλαρε μέχρι το γήπεδο και σκόραρε ένα πραγματικά υπέροχο γκολ εναντίον της Μπαρτσελόνα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Αλλά γενικά είναι περισσότερο ως διαμαρτυρία όταν οι οπαδοί είναι δυσαρεστημένοι με το πώς πάνε τα πράγματα. Υπήρχαν πολύ δυνατές πανολάδες κατά τα τελευταία χρόνια του Μιγκέλ Μουνιόθ ως προπονητής (στις αρχές της δεκαετίας του 1970), όταν η ομάδα τα πήγαινε άσχημα», κατέληξε.
Πώς ξεκίνησε
Στα μέσα του 20ού αιώνα, οι περισσότεροι Ισπανοί είχαν πάντα ένα λευκό μαντήλι στην τσέπη τους, κάτι που σήμερα δεν είναι πλέον τόσο συνηθισμένο. Σήμερα, οι οπαδοί που πηγαίνουν στο γήπεδο πιθανότατα ψάχνουν στα συρτάρια του σπιτιού τους για να βρουν ένα, ενώ κάποιοι χρησιμοποιούν το λευκό πρόγραμμα του αγώνα ή χαρτομάντιλα.
Η πρακτική αυτή δεν είναι αποκλειστική της Ρεάλ Μαδρίτης. Οι panoladas εμφανίζονται σε πολλά κλαμπ στην Ισπανία. Το 2008, οι οπαδοί της Μπαρτσελόνα κούναγαν λευκά μαντήλια σε ένδειξη διαμαρτυρίας κατά την πρώτη θητεία του προέδρου Τζουάν Λαπόρτα. Τις τελευταίες εβδομάδες, αντίστοιχες διαμαρτυρίες έχουν γίνει και στο «Σαν Μαμές» της Αθλέτικ Κλαμπ και στο Μέσταγια της Βαλένθια.
Παρόλα αυτά, οι panoladas συνδέονται περισσότερο με το «Μπερναμπέου», όπου οι κερκίδες γεμίζουν με κατοίκους της ισπανικής πρωτεύουσας, συνηθισμένους να απαιτούν το καλύτερο σε κάθε τομέα της ζωής τους.