Η επαναστατική ψυχή των Bukaneros - Η φωνή των δρόμων ακούγεται στο «Βαγιέκας»
Οι Bukaneros είναι η ψυχή της οργανωμένης κερκίδας της Ράγιο Βαγιεκάνο, που έχει συνδέσει την ταυτότητά της με τον αντιφασισμό και την κοινωνική δράση.
Από τη μια καταστολή και περιθωριοποίηση. Από την άλλη το κέντρο αντίστασης της εργατικής τάξης. Από τη μία ο δικτάτορας Φρανθίσκο Φράνκο, ο οποίος κυβέρνησε την Ισπανία μετά από στρατιωτικό πραξικόπημα για 36 χρόνια. Από την άλλη η Βαγιέκας , η λαϊκή γειτονιά στα νοτιανατολικά της Μαδρίτης.
Από εκείνα τα σκοτεινά χρόνια, η Βαγιέκας είναι μια περιοχή με έντονη εργατική και πολιτικοποιημένη παράδοση, με πολλούς μετανάστες, που εγκαταστάθηκαν εκεί κυρίως τις δεκαετίες του 1960 και του 1970. Οι κάτοικοί της, μάλιστα, μερικές φορές χρησιμοποιούν σκόπιμα τη γραφή Vallekas με k αντί για c ως πολιτικό σύμβολο.
Δεν είναι σίγουρα ένας «τουριστικός» προορισμός, αλλά μια πραγματική γειτονιά με καθημερινή ζωή, πολύ διαφορετικά πρόσωπα και αρκετά ιδιαίτερο χαρακτήρα σε σύγκριση με τα πιο κεντρικά (και κοσμοπολίτικα) σημεία της ισπανικής πρωτεύουσας.
Εκεί «γεννήθηκε» η Ράγιο Βαγιεκάνο, εκεί ζουν και αναπνέουν και οι Bukaneros (από το bucanero που σημαίνει πειρατής).
Δημιουργήθηκαν το 1992 και από την αρχή, αυτοί οι οπαδοί της Ράγιο αυτοπροσδιορίστηκαν ως μια αντιφασιστική, αντικαπιταλιστική και αντιρατσιστική συλλογικότητα, επιδιώκοντας να διαχωριστούν από τις ακροδεξιές τάσεις που συχνά εμφανίζονται στον χώρο των οργανωμένων οπαδών.
H αντιφασιστική ιδεολογία των Bukaneros
Σε αντίθεση με το στερεότυπο του «βίαιου οπαδού», οι Bukaneros (αδερφοποιημένοι μεταξύ άλλων και με τους οπαδούε του Ηρακλη) προβάλλουν μια διαφορετική κουλτούρα: συμμετέχουν σε κοινωνικές κινητοποιήσεις, εκφράζουν αλληλεγγύη σε ευάλωτες ομάδες και προωθούν μηνύματα ενάντια στον ρατσισμό και στον φασισμό. Η δράση τους δεν περιορίζεται στο γήπεδο· επεκτείνεται στη γειτονιά και στην καθημερινή ζωή, ενισχύοντας τη σύνδεση της ομάδας με την τοπική κοινωνία.
Κάποιες φορές, αυτή η έντονη πολιτική ταυτότητα έχει προκαλέσει και αντιδράσεις. Από τη μία πλευρά, υποστηρικτές τους θεωρούν ότι αποτελούν παράδειγμα «ποδοσφαίρου των πολιτών», που αντιστέκεται στην εμπορευματοποίηση και υπερασπίζεται κοινωνικές αξίες.
Από την άλλη, επικριτές, συμπεριλαμβανομένων συχνά κρατικών αρχών και μέσων ενημέρωσης, τους κατηγορούν για ριζοσπαστισμό ή ακόμη και για επεισόδια βίας, υποστηρίζοντας ότι η πολιτική δράση τους ξεπερνά τα όρια του αθλητισμού, ενώ δεν θα έπρεπε.
Ίσως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της επιρροής τους ήταν το 2017 η έντονη αντίδρασή στη μεταγραφή του Ουκρανού Ρομάν Ζοζούλια, την οποία μπλόκαραν λόγω φερόμενων σχέσεων του παίκτη με ακροδεξιούς κύκλους. Στάθηκαν απέναντι από τη διοίκηση του συλλόγου, φώναξαν, πίεσαν, νίκησαν. Ο ποδοσφαιριστής αποχώρησε χωρίς να αγωνιστεί με τη φανέλα της ομάδας τους.
Τον Ιανουάριο του 2015 σήκωσαν πανό κοντά στο γήπεδο της ομάδας με το μήνυμα «Αυτό είναι Γκουαντάναμο» ανήμερα του αγώνα εναντίον της Ντεπορτίβο Λα Κορούνια. Ήταν η αντίδρασή τους στην παρενόχληση που, όπως είπαν, δέχονταν από την αστυνομία.
Τις προηγούμενες εβδομάδες είχαν ισχυριστεί ότι η αστυνομία τους είχε εμποδίσει να φέρουν τα συνηθισμένα τους τύμπανα και πανό στο γήπεδο. Σε συνδυασμό με τη γενική μεταχείριση και έρευνα των μελών των Bukaneros τις ημέρες των αγώνων, πανό ήταν κρεμασμένα στην περιοχή Βαγιέκας, ενώ κατά τη διάρκεια του αγώνα οι Bukaneros φορούσαν πορτοκαλί φόρμες στο γήπεδο, παρόμοιες με αυτές που φορούσαν οι κρατούμενοι στον κόλπο του Γκουαντάναμο στην Κούβα.
Οι οπαδοί της Ράγιο Βαγιεκάνο στο πλευρό των ευάλωτων
Σε αυτούς που αναρωτιούνται αν πρέπει το ποδόσφαιρο να είναι «ουδέτερο» ή αποτελεί αναπόφευκτα έναν χώρο όπου αντανακλώνται κοινωνικές και πολιτικές συγκρούσεις, οι Bukaneros απαντούν κατηγορηματικά: το ποδόσφαιρο δεν είναι απλώς ένα παιχνίδι, αλλά ένα πεδίο ταυτότητας, ιδεών και συλλογικής δράσης. Σε μια εποχή όπου ο αθλητισμός συχνά αποσυνδέεται από την κοινωνία, οι Bukaneros επιμένουν ότι η κερκίδα μπορεί, αλλά και πρέπει, να έχει φωνή.
Γιατί ονομάστηκαν… πειρατές, αν και η πιο κοντινή ακτή βρίσκεται περισσότερα από 300 χιλιόμετρα μακριά; Επειδή αντιστέκονται στο κατεστημένο, παραμένουν ανεξάρτητοι, το πνεύμα τους είναι ανυπότακτο.
Είναι στους δρόμους μαζί με τους πρόσφυγες, τους άστεγους, τους εργαζόμενους, την κοινωνία. Συλλέγουν τρόφιμα για άπορους και στηρίζουν με φυσική παρουσία οικογένειες που απειλούνται με εξώσεις.
Σε μία αξιομνημόνευτη δράση το 2014, η ομάδα και οι φίλοι της κινητοποίησαν χρήματα για να βοηθήσουν μια 85χρονη κάτοικο της περιοχής να αποφύγει την έξωση, με το σύλλογο να δωρίζει μέρος των εσόδων από τα εισιτήρια για να καλύψει τα έξοδά της.
Χάρη σε αυτούς η Ράγιο διατηρεί τον λαϊκό χαρακτήρα της και είναι δυνατόν η φωνή της γειτονιάς ακούγεται πιο δυνατά.
Είναι ένα σπάνιο παράδειγμα όπου η οπαδική κουλτούρα συνδυάζεται με κοινωνική και πολιτική δράση. Σε μια εποχή όπου το ποδόσφαιρο γίνεται όλο και πιο εμπορικό, αυτοί επιμένουν να υπενθυμίζουν ότι το άθλημα μπορεί να παραμένει βαθιά ανθρώπινο και συλλογικό.
Παρά την έντονη ιδεολογική ταυτότητα τους, βέβαια, οι Bukaneros τονίζουν ότι το ποδόσφαιρο δεν πρέπει να μετατρέπεται σε διαρκή πολιτική συγκέντρωση. Η βασική αποστολή της κερκίδας παραμένει η στήριξη της ομάδας για 90 λεπτά. Η πολιτική υπάρχει «στο μυαλό και την καρδιά», αλλά δεν πρέπει να επισκιάζει την αθλητική εμπειρία.
Το μανιφέστο των Bukaneros
«Θέλουμε μια Ράγιο που σκοτώνει γίγαντες, μια μαχήτρια, μια αφοσιωμένη ομάδα. Η Ράγιο Βαγιεκάνο, σύμβολο και καμάρι της εργατικής τάξης, που κάθε Κυριακή έρχεται στο Βαγιέκας για να δει καθαρό ποδόσφαιρο και να ξεφύγει από την καθημερινή πραγματικότητα. Γι' αυτό μόνο το παλιό, και για εμάς, αυθεντικό, έμβλημα της ομάδας μας εμφανίζεται σε όλα τα εμπορεύματά μας. Δεν θέλουμε μια Ράγιο για διαφημιστικούς ή προπαγανδιστικούς σκοπούς.
Γι' αυτό δεν μπορούμε να φανταστούμε να παρακολουθούμε έναν αγώνα στη Βαγιέκας καθισμένοι στις θέσεις μας ή έναν εκτός έδρας αγώνα στην τηλεόραση. Για τον καθένα από εμάς, οι κόκκινες και οι άσπρες ρίγες σημαίνουν να τις ακολουθούμε, να τις επευφημούμε και να τις υψώνουμε δίπλα σε κάθε μέλος της ομάδας, συνοδοιπόροι σε καλές και κακές στιγμές, σε τόσες ώρες κοινής εμπειρίας.
Ακολουθώντας τα βήματα των βετεράνων της ομάδας, εκείνων που ξεκίνησαν αυτό το υπέροχο ταξίδι, η ομάδα έχει εξελιχθεί σε μέγεθος και οργάνωση, φτάνοντας τις αρκετές εκατοντάδες μέλη τις τελευταίες σεζόν και συγκεντρώνοντας, πάνω απ' όλα, μια μεγάλη ομάδα ανθρώπων που είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν τη Ράγιο Βαγιεκάνο και να ταυτιστούν πλήρως με τους Bukaneros.
Ενάντια στον ρατσισμό, την καταστολή και την εμπορευματοποίηση του ποδοσφαίρου.
Ράγιο, δεν θα περπατάς ποτέ μόνη σου».
