Η Σαουδική Αραβία αλλάζει την ατζέντα: Το Μουντιάλ επηρεάζει το τρισεκατομμύριο του «Vision 2030»
Ο υπουργός Οικονομικών της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ Αλ Τζαντάαν, μίλησε στο «Bloomberg» και -μεταξύ άλλων- ανέφερε ότι η κεντρική εξουσία της χώρας του, σχεδιάζει να δημοσιεύσει σύντομα μια νέα ατζέντα οικονομικού σχεδιασμού, με διαφοροποίηση των προτεραιοτήτων και των δαπανών για τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Δηλαδή, μέχρι το 2030.
«Έχουμε μετατοπίσει το χρονοδιάγραμμα ορισμένων έργων και κάποια τα έχουμε θέσει σε αναμονή», είπε και ουσιαστικά δρομολόγησε νοητικά, αυτό που είχε προαναγγείλει από τον Σεπτέμβριο ο διοικητής του Ταμείο Δημοσίων Επενδύσεων (PIF, από το Public Investment Fund) της Σαουδικής Αραβίας, Γιασίρ Αλ Ρουμαγιάν, λέγοντας πως «πάμε σε ένα πιο λιτό, πιο σκληρό, αλλά πιο παραγωγικό και κερδοφόρο μοντέλο».
Το τι ακριβώς εννοούσαν και οι δύο, σχετίζεται άμεσα με τον... υπέρμετρο ενθουσιασμό. Όταν η Σαουδική Αραβία ανέλαβε τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2034, οι φιλοδοξίες της για μία εντυπωσιακή αναβάθμιση των soft powers που δημιουργεί ο αθλητισμός, διαμόρφωσε ένα τοπίο εξαιρετικά απαιτητικό. Τα χρήματα υπήρχαν (και εξακολουθούν να υπάρχουν ανεξάντλητα), αλλά η κατασκευαστική προσέγγιση ήταν να χτιστούν πάνω στην άμμο παλάτια. Και μερικά από τα παλάτια στις μακέτες αφορούσαν ολόκληρες φουτουριστικές πόλεις, αλλά και εντυπωσιακά γήπεδα ποδοσφαίρου -όχι μόνο για να παίζει ο Κριστιάνο Ρονάλντο ή όποιοι άλλοι mega stars αποφασίσουν να πάρουν μεταγραφή στο εγχώριο πρωτάθλημα, αλλά και για να διοργανώσουν το πιο εντυπωσιακό Παγκόσμιο Κύπελλο ποδοσφαίρου. Αυτό που η FIFA ανέθεσε στους Σαουδάραβες να φιλοξενήσουν το 2034.
Τα 11 από τα 15 γήπεδα είναι… αόρατα
Ένα από τα τεράστια projects της Σαουδικής Αραβίας, που δεν έχει να κάνει μόνο με την ποδοσφαιρική διοργάνωση, είναι το «ΝΕΟΜ» που βρίσκεται υπό κατασκευή, αλλά πλέον δεν αποτελεί την προτεραιότητα. Πρόκειται για μια φουτουριστική πόλη που πήρε το όνομά της από το ελληνικό «Νέο» και το «m» αφορά την αραβική λέξη «mustaqbal» που σημαίνει «μέλλον». Θα... δείξει όμως, αν έχει όντως μέλλον και ποιο θα είναι αυτό.
Το κεντρικό του έργο πάντως, που ονομάζεται «The Line» και έχει να κάνει με την συγκρότηση μιας αυτόνομης πόλης, ωθείται επίσημα πλέον προς τα κάτω στην ιεραρχία των στόχων, καθώς η Σαουδική Αραβία στρέφει την προσοχή της σε κατασκευές που θα εστιάζουν σε μεγάλο βαθμό στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034.
Στο Φόρουμ του PIF (Δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο) που έγινε προ ωρών στο Ριάντ, ο Αλ Φαλίχ, υπουργός επενδύσεων του Βασιλείου, δήλωσε ότι «έχουν προκύψει προτεραιότητες στις οποίες δεν μπορούμε να πούμε όχι».
Η πόλη Neom, μήκους 160 χιλιομέτρων, που είχε αποκαλυφθεί ως ο ακρογωνιαίος λίθος του «Vision 2030» (*), έχει αμφισβητηθεί μετά τις αναφορές για εκτεταμένες περικοπές στα μεγάλα έργα. Παρόλα αυτά, η περιοχή έχει ομάδα ποδοσφαίρου, στην οποία μάλιστα τεχνικός διευθυντής είναι ο Κούλης Δουρέκας (πρώην του Ολυμπιακού και της Νότιγχαμ Φόρεστ), αλλά δεν είναι δεδομένο πως θα έχει γήπεδο που θα φιλοξενήσει αγώνες του Μουντιάλ.
Αυτή τη στιγμή, τα 11 από τα 15 γήπεδα ποδοσφαίρου που έλαβαν μέρος στον αρχικό προγραμματισμό και υπολογιζόταν να φιλοξενήσουν τους αγώνες της κορυφαίας ποδοσφαιρικής διοργάνωσης, δεν υπάρχουν καν. Το Ταμείο Δημόσιων Επενδύσεων της Σαουδικής Αραβίας έχει προσφέρει ένα τρισεκατομμυρίο δολάρια ($1.000.000.000.000), τα οποία τροφοδοτούν συνολικά το αναπτυξιακό πρόγραμμα «Vision 2030», αλλά από το 2025 και στο εξής έχει αποφασίσει να μειώσει τους προϋπολογισμούς στις εταιρείες του χαρτοφυλακίου, καθώς η τιμή του πετρελαίου από 81 δολάρια το βαρέλι κατά μέσο όρο το 2024, πλέον βρίσκεται κάτω από τα 64 δολάρια. Η όλη κατάσταση επιβραδύνει έργα που ανήκουν στο πλαίσιο του Παγκοσμίου Κυπέλλου και αλλάζει τις προτεραιότητες μιας χώρας που έχει ανοίξει πολλά μέτωπα σε διαφορετικούς αναπτυξιακούς κλάδους.
(*) «Vision 2030»: Είναι το στρατηγικό σχέδιο της Σαουδικής Αραβίας που έχει δημιουργηθεί από τον Πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και αφορά την οικονομική ανάπτυξη της χώρας πέραν των παραδοσιακών δράσεων που αφορούσαν μέχρι πρότινως αποκλειστικά τα ορυκτά καύσιμα.
