O καιρός είναι ο πιο απρόβλεπτος αντίπαλος του Μουντιάλ και μπορεί να το κάνει άνω-κάτω

Όταν η FIFA ανακοίνωσε ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 θα φιλοξενηθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά και το Μεξικό, η συζήτηση επικεντρώθηκε στα υπερσύγχρονα γήπεδα, στις τεράστιες αποστάσεις και στο εμπορικό μέγεθος της διοργάνωσης. Όσο πλησιάζει όμως η σέντρα του τουρνουά, ένα διαφορετικό ζήτημα κερδίζει ολοένα και περισσότερο χώρο και αυτό δεν είναι άλλο από τις καιρικές συνθήκες.

Καύσωνες, υψηλή υγρασία, ξαφνικές καταιγίδες και κεραυνοί απειλούν να μετατραπούν σε έναν από τους καθοριστικούς παράγοντες του Μουντιάλ, επηρεάζοντας όχι μόνο την απόδοση των ποδοσφαιριστών αλλά και το ίδιο το αγωνιστικό πρόγραμμα. Και όσοι πιστεύουν ότι πρόκειται για ένα θεωρητικό σενάριο, αρκεί να θυμηθούν τι συνέβη το καλοκαίρι του 2025 στο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων, το οποίο αποτέλεσε ουσιαστικά τη μεγαλύτερη «πρόβα τζενεράλε» για το Μουντιάλ. Εκεί, η FIFA βρέθηκε αντιμέτωπη με μια σειρά από διακοπές αγώνων λόγω καταιγίδων και κεραυνών, δημιουργώντας σημαντικά θέματα στο πρόγραμμα και έντονο προβληματισμό για όσα μπορεί να ακολουθήσουν το 2026.

Το αμερικανικό πρωτόκολλο που μπορεί να παγώσει ένα ματς για ώρες

Σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, στις ΗΠΑ εφαρμόζεται αυστηρό πρωτόκολλο ασφαλείας για τους κεραυνούς. Αν εντοπιστεί ηλεκτρική εκκένωση σε ακτίνα οκτώ μιλίων (περίπου 13 χιλιομέτρων) από ένα στάδιο, ο αγώνας διακόπτεται άμεσα. Οι ποδοσφαιριστές αποχωρούν για τα αποδυτήρια και οι θεατές καλούνται να μετακινηθούν σε προστατευμένους χώρους. Η επανέναρξη μπορεί να γίνει μόνο όταν περάσουν 30 λεπτά χωρίς νέο κεραυνό. Αν υπάρξει νέα ηλεκτρική εκκένωση, το χρονόμετρο μηδενίζεται και η διαδικασία ξεκινά από την αρχή.

Το πρόβλημα για τη FIFA είναι ότι δεν διαθέτει συγκεκριμένο χρονικό όριο μετά το οποίο ένας αγώνας ακυρώνεται ή μεταφέρεται. Αυτό σημαίνει ότι ένα παιχνίδι μπορεί να καθυστερήσει για ώρες, αν οι καιρικές συνθήκες το επιβάλλουν.

Το καλοκαίρι που λειτούργησε ως προειδοποίηση

Στο Παγκόσμιο Κύπελλο Συλλόγων του 2025, η θεωρία έγινε πράξη. Μέχρι το τέλος της διοργάνωσης, τουλάχιστον έξι αγώνες επηρεάστηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα, με καθυστερήσεις που κυμάνθηκαν από 46 λεπτά έως σχεδόν δύο ώρες.

Η αναμέτρηση της Μπενφίκα με την Όκλαντ Σίτι στο Ορλάντο διακόπηκε για σχεδόν δύο ώρες λόγω έντονης καταιγίδας και κεραυνών, ενώ οι φίλαθλοι απομακρύνθηκαν από τις εξέδρες για λόγους ασφαλείας. Ήταν η τέταρτη φορά στην ίδια διοργάνωση που ένας αγώνας επηρεαζόταν από τις καιρικές συνθήκες.

Ακολούθησαν και άλλες περιπτώσεις, με χαρακτηριστικότερη εκείνη του αγώνα Μπενφίκα – Τσέλσι στη Σάρλοτ, ο οποίος σταμάτησε για σχεδόν δύο ώρες λίγο πριν από τη λήξη του. Συνολικά, επτά αγώνες επηρεάστηκαν από το αμερικανικό πρωτόκολλο καταιγίδων, προκαλώντας δημόσιες διαμαρτυρίες προπονητών και ποδοσφαιριστών.

Οι πόλεις που βρίσκονται στο επίκεντρο

Το Μουντιάλ του 2026 θα διεξαχθεί από τις 11 Ιουνίου έως τις 19 Ιουλίου, ακριβώς μέσα στην περίοδο κατά την οποία πολλές περιοχές των ΗΠΑ παρουσιάζουν αυξημένη συχνότητα καταιγίδων και κεραυνικής δραστηριότητας. Πόλεις όπως το Μαϊάμι, η Ατλάντα, το Χιούστον και το Κάνσας Σίτι θεωρούνται ιδιαίτερα ευάλωτες σε τέτοιου είδους φαινόμενα.

Η ανησυχία δεν αφορά μόνο τις διακοπές αγώνων. Ένα δίωρο μπλοκάρισμα σε ένα ματς μπορεί να δημιουργήσει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε μετακινήσεις φιλάθλων, τηλεοπτικά προγράμματα, δρομολόγια μεταφορών και προπονήσεις ομάδων.

Η ζέστη ως παράγοντας αγωνιστικής αλλοίωσης

Ακόμη μεγαλύτερος ίσως είναι ο κίνδυνος από τις υψηλές θερμοκρασίες. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο International Journal of Biometeorology εκτιμά ότι αρκετές πόλεις που θα φιλοξενήσουν αγώνες παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο ακραίας θερμικής καταπόνησης για τους ποδοσφαιριστές, ειδικά σε απογευματινές ώρες.

Αντίστοιχη ανάλυση επιστημόνων που παρουσιάστηκε φέτος προειδοποιεί ότι περίπου το ένα τέταρτο των αγώνων του Μουντιάλ ενδέχεται να διεξαχθεί σε συνθήκες που θεωρούνται επικίνδυνες για παίκτες και θεατές. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι θερμοκρασίες στις διοργανώτριες πόλεις είναι αισθητά υψηλότερες σε σχέση με το Μουντιάλ του 1994, εξαιτίας της κλιματικής αλλαγής. Μάλιστα, επιστήμονες και συνδικαλιστικοί φορείς ποδοσφαιριστών έχουν ζητήσει από τη FIFA να επανεξετάσει τις ώρες διεξαγωγής των αγώνων και να αυξήσει τα μέτρα προστασίας από τη ζέστη.

Όχι μόνο οι παίκτες, αλλά και οι φίλαθλοι

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στον αγωνιστικό χώρο. Το Μουντιάλ του 2026 αναμένεται να προσελκύσει εκατομμύρια φιλάθλους, πολλοί από τους οποίους θα χρειαστεί να μετακινούνται και να παραμένουν για ώρες σε εξωτερικούς χώρους. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι ηλικιωμένοι, παιδιά και άτομα με προβλήματα υγείας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν αυξημένους κινδύνους εξαιτίας της παρατεταμένης έκθεσης στη ζέστη.

Δεν είναι τυχαίο ότι η FIFA και οι τοπικές αρχές έχουν ήδη ανακοινώσει σχέδια για σταθμούς ενυδάτωσης, σκιασμένους χώρους, ανεμιστήρες, ψυχόμενες ζώνες και πρόσθετη ιατρική υποστήριξη γύρω από τα γήπεδα.